Một buổi khám sức khoẻ định kỳ thường chỉ kéo dài vài phút với mỗi người. Trong khoảng thời gian đó, những gì mình nói ra quyết định gần như toàn bộ giá trị của nó.
Mô tả công việc cụ thể
- Không chỉ nói tên nghề.
- Làm gì hằng ngày.
- Tiếp xúc với gì.
- Bao nhiêu giờ mỗi ngày.
- Có bảo hộ không.
- Bao nhiêu năm đã làm.
Mục đầu tiên là điều quan trọng nhất vì cùng một tên nghề ứng với các mức phơi nhiễm rất khác nhau.
Liệt kê các yếu tố tiếp xúc
- Bụi loại gì.
- Hoá chất nào.
- Mức tiếng ồn.
- Rung động.
- Nhiệt độ và độ ẩm.
- Tư thế và nâng vác.
Mục thứ hai nên kèm tên cụ thể hoặc nhãn vì tên thương mại không cho biết thành phần.
Ghi triệu chứng trước khi đi
- Triệu chứng gì.
- Từ khi nào.
- Diễn biến ra sao.
- Nặng hơn khi nào.
- Đỡ hơn khi nào.
- Có liên quan tới ca làm việc không.
Mục cuối là thông tin định hướng mạnh nhất và nó thường chỉ nhớ được nếu đã ghi lại.
Về diễn biến theo lịch làm việc
- Nặng hơn vào cuối ca.
- Nặng hơn cuối tuần làm việc.
- Đỡ trong ngày nghỉ.
- Đỡ rõ trong kỳ nghỉ dài.
- Quay lại khi trở lại làm việc.
- Là manh mối quan trọng nhất.
Mục cuối đáng được nêu chủ động vì bác sĩ không hỏi thì người bệnh thường không nghĩ tới việc kể.
Các nghề đã làm trước đây
- Nhiều bệnh có thời gian tiềm ẩn dài.
- Phơi nhiễm cũ vẫn có thể là nguyên nhân.
- Ghi danh sách nơi đã làm.
- Và thời gian mỗi nơi.
- Kèm loại công việc.
- Kể cả việc làm thời vụ.
Mục cuối hay bị bỏ qua nhưng công việc thời vụ đôi khi có mức phơi nhiễm cao nhất.
Mang theo hồ sơ cũ
- Kết quả khám các năm trước.
- Kết quả đo thính lực.
- Kết quả chức năng hô hấp.
- Phim chụp nếu có.
- Sắp theo thời gian.
- Cho phép so sánh.
Mục cuối là giá trị chính vì xu hướng nói nhiều hơn một kết quả đơn lẻ.
Danh sách thuốc đang dùng
- Mọi thuốc kể cả không kê đơn.
- Thực phẩm bổ sung.
- Thời điểm bắt đầu dùng.
- Một số thuốc ảnh hưởng tới kết quả.
- Một số tương tác với chất tiếp xúc.
Mục thứ năm là lý do phần này luôn được hỏi tới ở người làm nghề hoá chất.
Nói thật về thói quen
- Hút thuốc.
- Uống rượu.
- Giấc ngủ.
- Vận động.
- Ảnh hưởng tới cách đọc kết quả.
- Bác sĩ không phán xét.
Mục đầu tiên đặc biệt quan trọng với người làm nghề bụi vì hai yếu tố cộng hưởng mạnh.
Chuẩn bị câu hỏi
- Kết quả của tôi có gì đáng chú ý không.
- So với năm trước thì thế nào.
- Tôi nên chú ý điều gì.
- Có cần làm gì thêm không.
- Dấu hiệu nào cần đi khám ngay.
- Khi nào khám lại.
Mục thứ hai là câu hỏi hữu ích nhất và nó buộc phải nhìn vào xu hướng.
Trước ngày khám
- Đọc hướng dẫn chuẩn bị nếu có.
- Nhịn ăn nếu được yêu cầu.
- Tránh tiếng ồn lớn nếu đo thính lực.
- Ngủ đủ.
- Không uống rượu đêm trước.
- Mang giấy tờ đầy đủ.
Mục thứ ba là điều hay bị bỏ qua và nó làm kết quả đo thính lực tệ hơn thực tế.
Trong buổi khám
- Nói rõ và cụ thể.
- Không ngại nêu triệu chứng nhỏ.
- Hỏi lại nếu chưa hiểu.
- Ghi lại những gì được tư vấn.
- Xin bản sao kết quả.
Mục thứ hai quan trọng vì triệu chứng nhỏ là thứ có giá trị nhất cho việc phát hiện sớm.
Sau buổi khám
- Đọc kỹ kết quả.
- Hỏi nếu có chỗ chưa rõ.
- Lưu vào hồ sơ của mình.
- Làm theo tư vấn.
- Đặt lịch khám lại.
- Ghi lại các việc cần theo dõi.
Mục thứ ba là việc tốn ít công nhất nhưng quan trọng nhất về lâu dài.
Khi kết quả không được giải thích
- Chủ động hỏi.
- Xin bản sao để hỏi bác sĩ khác.
- Không bỏ qua chỗ chưa hiểu.
- Một chỉ số bất thường cần được giải thích.
- Không tự tra cứu rồi kết luận.
Mục cuối là lời khuyên thực tế vì việc tra cứu thường làm tăng lo lắng mà không thêm thông tin đúng.
Điều đáng nhớ nhất
- Mô tả công việc cụ thể chứ không chỉ tên nghề.
- Ghi triệu chứng và diễn biến theo lịch làm việc.
- Kể cả các nghề đã làm trước đây.
- Mang hồ sơ cũ để so sánh.
- Xin bản sao kết quả và tự lưu lại.
Mục thứ hai là thứ tốn mười phút chuẩn bị nhưng thay đổi hẳn chất lượng buổi khám.
Câu hỏi thường gặp
Nên chuẩn bị gì trước buổi khám?
Nên chuẩn bị mô tả công việc cụ thể, danh sách các chất hoặc yếu tố tiếp xúc, bản ghi triệu chứng, kết quả khám cũ, danh sách thuốc đang dùng, và các câu hỏi muốn hỏi.
Vì sao phải mô tả công việc cụ thể chứ không chỉ nói tên nghề?
Vì cùng một tên nghề có thể tương ứng với các mức phơi nhiễm rất khác nhau. Điều bác sĩ cần biết là mình làm gì hằng ngày, tiếp xúc với gì, trong bao lâu và có bảo hộ không.
Có nên nói về các nghề đã làm trước đây không?
Rất nên. Nhiều bệnh nghề nghiệp có thời gian tiềm ẩn nhiều năm tới nhiều chục năm, nên phơi nhiễm từ công việc cũ vẫn có thể là nguyên nhân của vấn đề hiện tại.
Có nên nói thật về thói quen như hút thuốc hay uống rượu không?
Nên, vì chúng ảnh hưởng tới cách đọc kết quả và tới mức nguy cơ. Ví dụ hút thuốc cộng với phơi nhiễm bụi làm nguy cơ tăng rõ rệt, và bác sĩ cần biết để tư vấn đúng.