Trong nhiều xưởng, cảm giác lâng lâng sau khi làm việc với sơn hay keo được coi là chuyện vui. Thực ra nó là dấu hiệu rõ ràng rằng hệ thần kinh đang bị tác động.
Dung môi có ở đâu
- Sơn và chất pha sơn.
- Keo dán.
- Chất tẩy rửa công nghiệp.
- Xăng dầu và chất lau chùi.
- Mực in.
- Nhiều sản phẩm khác.
Danh sách này cho thấy phạm vi rộng hơn nhiều so với những gì người ta thường nghĩ.
Vì sao dung môi tác động lên thần kinh
- Bay hơi dễ nên dễ hít phải.
- Qua phổi vào máu nhanh.
- Qua được hàng rào máu não.
- Tác động lên hệ thần kinh trung ương.
- Cũng thấm qua da tốt.
Mục cuối là lý do việc chỉ bảo vệ đường hô hấp không đủ với nhóm chất này.
Các dấu hiệu cấp tính
- Đau đầu.
- Chóng mặt.
- Cảm giác lâng lâng như say.
- Buồn nôn.
- Mệt bất thường.
- Giảm khả năng tập trung.
Mục thứ ba là dấu hiệu rõ nhất và nó cho biết nồng độ đã ở mức đáng lo.
Vì sao cảm giác say là dấu hiệu nghiêm trọng
- Cho thấy chất đã tới não.
- Nồng độ đủ cao để gây tác động.
- Giảm khả năng phán đoán.
- Tăng nguy cơ tai nạn.
- Không phải chuyện bình thường của nghề.
Mục thứ ba là rủi ro trực tiếp vì người đang bị ảnh hưởng vẫn vận hành máy móc và lái xe.
Kích ứng tại chỗ
- Cay mắt.
- Rát mũi và họng.
- Ho.
- Khô và nứt da tay.
- Viêm da tiếp xúc.
- Là dấu hiệu nồng độ cao.
Mục thứ tư là dấu hiệu sớm của phơi nhiễm qua da và nó cũng làm da dễ thấm hơn.
Các dấu hiệu mạn tính
- Giảm trí nhớ.
- Khó tập trung.
- Thay đổi tâm trạng.
- Dễ cáu.
- Mệt mỏi kéo dài.
- Rối loạn giấc ngủ.
Các dấu hiệu này dễ bị quy cho căng thẳng hoặc tuổi tác nên hiếm khi được liên hệ với công việc.
Diễn biến theo lịch làm việc
- Nặng hơn vào cuối ca.
- Nặng hơn vào cuối tuần làm việc.
- Đỡ trong ngày nghỉ.
- Đỡ rõ trong kỳ nghỉ dài.
- Là manh mối định hướng mạnh.
- Nên ghi lại và nêu với bác sĩ.
Mục thứ năm là bằng chứng gián tiếp quan trọng vì nó khó giải thích bằng nguyên nhân khác.
Ảnh hưởng tới các cơ quan khác
- Một số dung môi ảnh hưởng tới gan.
- Một số ảnh hưởng tới thận.
- Một số ảnh hưởng tới máu.
- Tuỳ loại chất cụ thể.
- Cần đọc hồ sơ an toàn.
- Và khám định kỳ theo chỉ định.
Mục thứ tư là lý do không thể nói chung về dung môi mà cần biết chất cụ thể.
Rượu và dung môi
- Một số dung môi tương tác với rượu.
- Có thể làm tăng tác dụng của cả hai.
- Tăng gánh nặng cho gan.
- Nên tránh uống rượu khi làm việc với dung môi.
- Hỏi về chất cụ thể mình dùng.
Mục thứ tư là lời khuyên thực tế và nó ít khi được nói tới trong đào tạo an toàn.
Thông gió là biện pháp quan trọng nhất
- Dung môi bay hơi và tích trong không khí.
- Không gian kín làm nồng độ tăng nhanh.
- Thông gió cục bộ tại nguồn hiệu quả nhất.
- Mở cửa và quạt là mức tối thiểu.
- Không làm việc trong không gian kín không thông gió.
- Đặc biệt nguy hiểm trong bồn, hầm, không gian hạn chế.
Mục cuối là tình huống đã gây ra nhiều tai nạn chết người và nó cần quy trình riêng.
Các biện pháp khác
- Đậy kín thùng chứa khi không dùng.
- Không để giẻ thấm dung môi phơi ra.
- Dùng lượng vừa đủ.
- Chọn sản phẩm ít bay hơi hơn nếu có.
- Găng tay phù hợp.
- Bảo vệ hô hấp đúng loại.
Mục thứ hai là nguồn phát tán bị bỏ qua nhiều nhất trong các xưởng.
Khi nào cần đi khám
- Triệu chứng thần kinh lặp lại sau ca làm việc.
- Triệu chứng không đỡ trong ngày nghỉ.
- Trí nhớ hoặc tập trung giảm.
- Thay đổi tâm trạng đáng chú ý.
- Kích ứng da kéo dài.
- Bất cứ thay đổi nào về sức khoẻ.
Mục thứ hai là dấu hiệu đáng lo nhất vì nó gợi ý tác động đã vượt khỏi mức cấp tính.
Nói với bác sĩ về hoá chất
- Nói tên chất nếu biết.
- Mang theo nhãn hoặc hồ sơ an toàn.
- Mô tả công việc cụ thể.
- Nói về thông gió và bảo hộ.
- Nói về diễn biến theo lịch làm việc.
Mục thứ hai là cách hiệu quả nhất vì tên thương mại thường không cho biết thành phần.
Điều đáng nhớ nhất
- Cảm giác say là dấu hiệu thần kinh bị tác động.
- Dung môi thấm qua da tốt.
- Triệu chứng đỡ trong kỳ nghỉ là manh mối mạnh.
- Thông gió là biện pháp quan trọng nhất.
- Mang nhãn hoặc hồ sơ an toàn khi đi khám.
Mục đầu tiên là điều cần thay đổi trong văn hoá xưởng vì nó vẫn đang được coi là chuyện đùa.
Câu hỏi thường gặp
Cảm giác say nhẹ khi làm việc với dung môi có nguy hiểm không?
Có. Đó là dấu hiệu dung môi đã tác động lên hệ thần kinh trung ương, tức là nồng độ đang đủ cao để gây ảnh hưởng. Nó không nên được coi là chuyện bình thường của nghề.
Các dấu hiệu cấp tính thường gặp là gì?
Đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, cảm giác lâng lâng, mệt bất thường, kích ứng mắt mũi họng, và giảm khả năng tập trung. Chúng thường đỡ sau khi ra khỏi khu vực và hít khí sạch.
Phơi nhiễm lâu dài gây ra gì?
Y văn mô tả các ảnh hưởng lâu dài lên hệ thần kinh với biểu hiện như giảm trí nhớ, khó tập trung, thay đổi tâm trạng và mệt mỏi kéo dài. Một số dung môi còn ảnh hưởng tới gan thận và các cơ quan khác.
Khi nào cần đi khám?
Khi có triệu chứng thần kinh lặp lại sau các ca làm việc, khi triệu chứng không đỡ trong ngày nghỉ, khi thấy trí nhớ hoặc khả năng tập trung giảm, hoặc khi có bất cứ thay đổi nào đáng chú ý về sức khoẻ.