Khi nói tới an toàn hoá chất, người ta nghĩ ngay tới khẩu trang. Nhưng trong nhiều trường hợp, phần lớn lượng hoá chất vào cơ thể lại đi qua da chứ không qua phổi.
Ba đường vào cơ thể
- Hít vào qua đường hô hấp.
- Thấm qua da.
- Nuốt phải qua đường tiêu hoá.
- Cả ba đều cần được tính tới.
- Biện pháp cho mỗi đường khác nhau.
Mục cuối là lý do việc chỉ dùng khẩu trang không đủ để bảo vệ toàn diện.
Đường hô hấp
- Hơi, khí và bụi mịn.
- Đi thẳng vào phổi rồi vào máu.
- Tác động nhanh.
- Không gian kín làm nồng độ tăng nhanh.
- Là đường được chú ý nhất.
Mục thứ tư là yếu tố quyết định vì cùng một lượng hoá chất trong phòng kín nguy hiểm hơn nhiều so với ngoài trời.
Về mùi và cảm giác
- Không phải hoá chất nào cũng có mùi.
- Một số mất mùi khi nồng độ cao.
- Mũi quen với mùi sau một lúc.
- Không ngửi thấy không có nghĩa là an toàn.
- Cảm giác không phải thước đo.
Mục thứ ba là hiện tượng nguy hiểm vì người làm tưởng nồng độ đã giảm trong khi nó vẫn như cũ.
Đường qua da
- Nhiều dung môi thấm qua da nhanh.
- Không có mùi cảnh báo.
- Không gây khó chịu ngay.
- Người làm không cảm nhận được gì.
- Nên không có tín hiệu để dừng.
- Đây là đường hay bị bỏ qua nhất.
Mục thứ năm là điểm mấu chốt: không có cảm giác nào báo cho biết điều gì đang xảy ra.
Các tình huống phơi nhiễm qua da
- Nhúng tay vào dung dịch.
- Lau chùi bằng giẻ thấm dung môi.
- Rửa tay bằng dung môi.
- Cầm nắm vật đã dính hoá chất.
- Quần áo thấm hoá chất.
- Bắn toé lên da.
Mục thứ ba là thói quen rất phổ biến và nó là một trong những cách phơi nhiễm nặng nhất.
Về việc rửa tay bằng dung môi
- Rất thường gặp vì nó sạch nhanh.
- Đưa hoá chất trực tiếp lên da.
- Làm hỏng lớp bảo vệ tự nhiên của da.
- Khiến các chất khác thấm dễ hơn.
- Nên dùng chất tẩy rửa dành cho da.
Mục thứ tư là hậu quả kéo dài vì da đã hỏng thì kém bảo vệ trong thời gian dài sau đó.
Quần áo thấm hoá chất
- Giữ hoá chất áp vào da nhiều giờ.
- Phơi nhiễm kéo dài hơn cả lúc bắn vào.
- Cần thay ngay khi bị thấm.
- Không mặc tiếp cho hết ca.
- Giặt riêng, không giặt chung với đồ gia đình.
Mục thứ hai là điều ít ai nghĩ tới nhưng nó làm một lần bắn toé thành nhiều giờ phơi nhiễm.
Đường nuốt phải
- Hoá chất bám trên tay.
- Bám trên bề mặt.
- Lẫn vào thức ăn đồ uống.
- Hút thuốc với tay bẩn.
- Hoàn toàn phòng tránh được.
Mục cuối là điều đáng nhớ vì đây là đường dễ ngăn chặn nhất trong ba đường.
Tách khu vực ăn uống
- Không ăn uống ở khu vực có hoá chất.
- Không để đồ ăn trong khu làm việc.
- Rửa tay kỹ trước khi ăn.
- Thay đồ bảo hộ trước khi vào khu ăn.
- Không hút thuốc trong khu làm việc.
Mục thứ ba là việc đơn giản nhất và nó ngăn được phần lớn phơi nhiễm theo đường này.
Về găng tay
- Không phải loại nào cũng chống được mọi hoá chất.
- Mỗi vật liệu chống được một số nhóm nhất định.
- Một số dung môi thấm qua khá nhanh.
- Cần chọn theo hoá chất đang dùng.
- Hỏi hồ sơ an toàn của hoá chất.
- Thay khi rách hoặc thấm.
Mục thứ ba là điều nhiều người không biết và nó tạo cảm giác an toàn giả.
Cách tháo găng tay đúng
- Mặt ngoài găng đã dính hoá chất.
- Tháo sao cho không chạm mặt ngoài.
- Lộn ngược khi tháo.
- Rửa tay sau khi tháo.
- Không dùng lại găng dùng một lần.
Mục thứ hai là bước hay bị làm sai và nó biến găng tay thành nguồn phơi nhiễm.
Các yếu tố làm tăng hấp thu
- Da bị xước hoặc viêm.
- Da khô nứt nẻ.
- Nhiệt độ cao làm mạch giãn.
- Đổ mồ hôi nhiều.
- Thời gian tiếp xúc kéo dài.
- Diện tích da tiếp xúc rộng.
Mục đầu tiên là lý do người có vấn đề về da cần thận trọng hơn hẳn.
Xử lý khi hoá chất dính vào người
- Rửa ngay bằng nhiều nước.
- Cởi bỏ quần áo đã thấm.
- Rửa kéo dài theo hướng dẫn.
- Dính vào mắt thì rửa mắt ngay.
- Báo và tìm hỗ trợ y tế.
- Mang theo thông tin về hoá chất.
Mục cuối rất quan trọng vì việc xử trí phụ thuộc vào biết chính xác đó là chất gì.
Điều đáng nhớ nhất
- Có ba đường vào cơ thể chứ không chỉ hô hấp.
- Đường qua da âm thầm và hay bị bỏ qua.
- Không ngửi thấy không có nghĩa là an toàn.
- Không rửa tay bằng dung môi.
- Găng tay phải phù hợp với loại hoá chất.
Mục thứ hai là điều quan trọng nhất cần thay đổi trong nhận thức về an toàn hoá chất.
Câu hỏi thường gặp
Hoá chất vào cơ thể bằng những đường nào?
Ba đường chính: hít vào qua đường hô hấp, thấm qua da, và nuốt phải qua đường tiêu hoá. Đường hô hấp thường được chú ý nhất còn đường qua da hay bị bỏ qua.
Vì sao đường qua da lại nguy hiểm?
Vì nó âm thầm: không có mùi, không gây khó chịu ngay, và nhiều dung môi thấm qua da rất nhanh. Người làm không cảm nhận được gì nên không có tín hiệu để dừng lại.
Găng tay nào cũng chống được hoá chất phải không?
Không. Mỗi loại vật liệu găng tay chỉ chống được một số nhóm hoá chất nhất định, và một số dung môi thấm qua vật liệu găng tay thông thường khá nhanh. Cần chọn loại phù hợp với hoá chất đang dùng.
Vì sao không nên ăn uống ở nơi làm việc có hoá chất?
Vì hoá chất bám trên tay, trên bề mặt và trong không khí có thể lẫn vào thức ăn đồ uống. Đây là đường nuốt phải, và nó hoàn toàn phòng tránh được bằng việc tách khu vực ăn uống.