Phần lớn người làm trong môi trường bụi không được nói rõ là mình đang tiếp xúc với gì. Biết mình thuộc nhóm nguy cơ là bước đầu tiên của mọi việc còn lại.
Khai thác và chế biến đá
- Cắt, mài, khoan đá.
- Nghiền và sàng.
- Chế tác đá trang trí.
- Tạo ra rất nhiều bụi mịn.
- Bụi chứa silic tinh thể.
- Nhóm nguy cơ cao nhất.
Mục thứ năm là lý do nhóm này được nhắc tới đầu tiên trong mọi tài liệu về bệnh phổi nghề nghiệp.
Xây dựng và phá dỡ
- Cắt gạch và bê tông.
- Đục phá.
- Trộn vật liệu khô.
- Mài tường.
- Phá dỡ công trình cũ.
- Bụi rất đa dạng.
Mục thứ năm đáng chú ý riêng vì công trình cũ có thể chứa các vật liệu nay đã bị hạn chế.
Về vật liệu trong công trình cũ
- Một số vật liệu cũ chứa amiăng.
- Phá dỡ làm phát tán sợi vào không khí.
- Nguy hiểm cả với người xung quanh.
- Cần được xử lý theo quy trình riêng.
- Không tự phá dỡ nếu nghi có amiăng.
- Nên hỏi trước khi bắt đầu.
Hai mục cuối là cảnh báo quan trọng vì tổn thương do loại sợi này xuất hiện rất muộn.
Đúc, luyện kim và hàn cắt
- Khói hàn chứa các hạt kim loại rất mịn.
- Bụi từ khuôn đúc.
- Khói từ kim loại nóng chảy.
- Không gian thường kín.
- Thông gió hay không đủ.
- Một số kim loại đặc biệt độc.
Mục thứ nhất là nguồn phơi nhiễm bị đánh giá thấp vì khói hàn nhìn nhẹ nhưng hạt rất mịn.
Chế biến gỗ
- Cưa, bào, chà nhám.
- Bụi gỗ mịn.
- Một số loại gỗ gây phản ứng mạnh hơn.
- Bụi từ ván ép chứa cả hoá chất kết dính.
- Ảnh hưởng cả đường hô hấp trên.
Mục thứ tư là điểm cần chú ý vì bụi ván nhân tạo khác bụi gỗ tự nhiên.
Dệt may và sợi
- Bụi bông và sợi.
- Đặc biệt ở khâu đầu của quy trình.
- Không gian kín và nhiều máy.
- Bụi lơ lửng liên tục.
- Triệu chứng thường nặng hơn đầu tuần.
Mục cuối là đặc điểm đáng chú ý và nó là manh mối khi đi khám.
Nông nghiệp
- Bụi từ ngũ cốc và thức ăn chăn nuôi.
- Bụi trong kho kín.
- Nấm mốc trong rơm rạ và hạt.
- Khí trong chuồng trại kín.
- Hoá chất nông nghiệp.
- Nguy cơ hay bị đánh giá thấp.
Mục cuối là vấn đề thật vì công việc nông nghiệp ít khi được coi là môi trường lao động cần bảo hộ.
Các nghề khác cần chú ý
- Sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng.
- Gốm sứ và thuỷ tinh.
- Sơn và phun sơn.
- Sửa chữa ô tô.
- Làm bánh và chế biến bột.
- Thu gom và xử lý rác.
Mục thứ năm ít được nghĩ tới nhưng bụi bột mịn cũng gây các vấn đề hô hấp.
Người làm gần chứ không trực tiếp
- Bụi lan trong không gian chung.
- Người làm việc gần cũng hít phải.
- Nhân viên văn phòng trong khu sản xuất.
- Người vận chuyển và bảo trì.
- Thường không được cấp bảo hộ.
Mục cuối là lỗ hổng phổ biến vì các biện pháp bảo vệ chỉ nhắm vào người trực tiếp.
Cách biết nơi mình làm có gì
- Hỏi về kết quả đo môi trường lao động.
- Hỏi về loại vật liệu đang dùng.
- Xem hồ sơ an toàn của vật liệu.
- Hỏi về các biện pháp kiểm soát đang có.
- Đây là thông tin người lao động có quyền được biết.
Mục cuối cần được nói rõ vì nhiều người không biết mình có quyền hỏi.
Về thời gian phơi nhiễm
- Nguy cơ tăng theo mức và thời gian.
- Nhưng nồng độ rất cao trong thời gian ngắn cũng gây tổn thương.
- Không có ngưỡng hoàn toàn an toàn.
- Làm thời vụ vẫn cần bảo hộ.
- Không chủ quan vì chỉ làm tạm.
Mục thứ tư là điều đáng nhắc vì người làm thời vụ thường ít được trang bị nhất.
Điều đáng nhớ nhất
- Bụi đá và silic là nhóm nguy cơ cao nhất.
- Công trình cũ có thể chứa amiăng.
- Khói hàn có hạt rất mịn dù nhìn nhẹ.
- Người làm gần cũng bị ảnh hưởng.
- Có quyền hỏi về môi trường làm việc của mình.
Mục cuối là quyền mà nhiều người lao động không biết là mình có.
Câu hỏi thường gặp
Những nhóm nghề nào có nguy cơ cao?
Thường gặp là khai thác và chế biến đá, xây dựng và phá dỡ, đúc và luyện kim, hàn cắt kim loại, chế biến gỗ, dệt may, và một số công việc trong nông nghiệp.
Vì sao bụi đá lại đặc biệt nguy hiểm?
Vì bụi từ đá và cát chứa silic tinh thể, loại bụi được y văn mô tả là gây xơ hoá phổi. Các công việc cắt, mài, khoan đá tạo ra rất nhiều hạt mịn loại này.
Làm sao biết nơi mình làm có bụi nguy hiểm không?
Nên hỏi nơi làm việc về kết quả đo môi trường lao động, hỏi về loại vật liệu đang dùng, và xem hồ sơ an toàn của vật liệu nếu có. Đây là thông tin người lao động có quyền được biết.
Nếu chỉ làm vài năm thì có sao không?
Nguy cơ tăng theo mức và thời gian phơi nhiễm, nhưng phơi nhiễm nồng độ rất cao trong thời gian ngắn cũng có thể gây tổn thương. Không có ngưỡng nào được coi là hoàn toàn an toàn.