Tiếng ồn làm hỏng thính giác như thế nào

Điếc nghề nghiệp có một đặc điểm khiến nó khác hẳn nhiều bệnh khác: phần thính lực đã mất không lấy lại được bằng bất cứ cách nào.

Cách tai biến âm thanh thành tín hiệu

• Âm thanh làm màng nhĩ rung.
• Rung truyền qua các xương nhỏ.
• Tới tai trong chứa dịch.
• Các tế bào rất nhỏ cảm nhận chuyển động.
• Biến nó thành tín hiệu thần kinh.

Mục thứ tư là nơi tổn thương xảy ra và cũng là nơi không có khả năng phục hồi.

Vì sao tổn thương không hồi phục

• Các tế bào này không tái sinh ở người.
• Mất là mất vĩnh viễn.
• Không có cách thay thế.
• Tổn thương tích luỹ qua thời gian.
• Không có giai đoạn nào lấy lại được.

Mục thứ hai là điều cần được nói thẳng vì nó quyết định toàn bộ cách tiếp cận với vấn đề này.

Cường độ và thời gian

• Tổn thương phụ thuộc tổng năng lượng âm thanh.
• Rất lớn trong thời gian ngắn cũng gây hại.
• Vừa phải trong nhiều giờ cũng vậy.
• Cường độ tăng thì thời gian an toàn giảm rất nhanh.
• Cả hai đều phải được tính tới.

Mục thứ tư là điều đáng biết vì mức tăng nhỏ về cường độ rút ngắn rất nhiều thời gian chịu được.

Tiếng ồn đột ngột rất lớn

• Nổ hoặc va đập mạnh.
• Có thể gây tổn thương ngay lập tức.
• Không cần lặp lại nhiều lần.
• Cần bảo vệ cả trong tình huống ngắn.
• Đây là nhóm riêng cần chú ý.

Mục thứ ba là khác biệt quan trọng vì nhóm này không tuân theo quy luật tích luỹ dần.

Dấu hiệu tai đang quá tải

• Ù tai sau ca làm việc.
• Nghe kém tạm thời rồi hồi lại.
• Cảm giác tai bị bịt.
• Phải bật tivi to hơn khi về nhà.
• Đây là cảnh báo chứ không phải chuyện bình thường.

Mục cuối cần được nhấn mạnh vì các dấu hiệu này thường được coi là chuyện đương nhiên của nghề.

Vì sao hồi lại không có nghĩa là không sao

• Thính lực có thể hồi phần lớn sau vài giờ.
• Nhưng một phần nhỏ không hồi.
• Phần đó tích lại qua nhiều năm.
• Tới lúc thấy rõ thì đã mất nhiều.
• Mỗi lần ù tai là một lần mất thêm.

Mục cuối là cách hiểu đúng và nó đổi hẳn thái độ với các dấu hiệu tạm thời.

Cách mất thính lực tiến triển

• Bắt đầu ở vùng tần số cao.
• Người bệnh chưa nhận ra.
• Vì lời nói nằm ở vùng tần số khác.
• Lan dần sang vùng của tiếng nói.
• Khi đó mới thấy nghe kém.
• Lúc này đã mất khá nhiều.

Mục thứ ba là lý do tổn thương âm thầm rất lâu và chỉ đo mới phát hiện được.

Vì sao người trong cuộc nhận ra muộn

• Mất rất từ từ.
• Không có mốc so sánh.
• Tự điều chỉnh mà không nhận ra.
• Bật to hơn, ngồi gần hơn.
• Người thân thường nhận ra trước.

Mục cuối là dấu hiệu đáng tin cậy vì người trong nhà nghe thấy tivi to lên qua từng năm.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ

• Cường độ tiếng ồn.
• Số giờ tiếp xúc mỗi ngày.
• Số năm làm việc.
• Không dùng bảo vệ thính giác.
• Một số hoá chất trong môi trường làm việc.
• Tiếp xúc tiếng ồn cả ngoài giờ làm.

Mục thứ năm là yếu tố ít được biết nhưng một số dung môi có thể làm tăng tác hại của tiếng ồn.

Tiếng ồn ngoài giờ làm

• Tai không phân biệt nguồn.
• Tổng phơi nhiễm mới quan trọng.
• Nghe nhạc to qua tai nghe.
• Sử dụng máy móc ở nhà.
• Các hoạt động giải trí ồn.
• Tai cần thời gian yên tĩnh để phục hồi.

Mục cuối là lý do người làm nghề ồn nên đặc biệt giữ yên tĩnh trong thời gian ngoài ca.

Về ù tai kéo dài

• Ù tai không hết sau vài giờ.
• Hoặc xuất hiện cả khi không ở nơi ồn.
• Là dấu hiệu cần đi khám.
• Có thể kéo dài vĩnh viễn.
• Ảnh hưởng tới giấc ngủ và tập trung.

Mục thứ tư là điều nhiều người không biết và nó là một trong những hậu quả khó chịu nhất.

Vì sao phòng ngừa là biện pháp duy nhất

• Không có cách phục hồi phần đã mất.
• Thiết bị trợ thính giúp nghe nhưng không chữa.
• Mỗi năm phơi nhiễm là thêm một phần mất.
• Dừng sớm giữ được nhiều hơn.
• Bảo vệ đúng cách ngăn được gần hết.

Mục cuối là tin tốt duy nhất trong bài: đây là nhóm bệnh phòng ngừa được rất hiệu quả.

Điều đáng nhớ nhất

• Tế bào nghe không mọc lại.
• Ù tai sau ca là dấu hiệu quá tải.
• Hồi lại không có nghĩa là không mất gì.
• Mất bắt đầu ở tần số cao nên nhận ra muộn.
• Phòng ngừa là biện pháp duy nhất hiệu quả.

Mục thứ ba là điều quan trọng nhất cần thay đổi trong nhận thức của người làm nghề ồn.

Câu hỏi thường gặp