Đau lưng nghề nghiệp: khi nào cần đi khám

Đau lưng phổ biến tới mức nhiều người coi là chuyện đương nhiên. Phần lớn các đợt đau đúng là tự đỡ, nhưng có một nhóm dấu hiệu không được chờ đợi.

Các dấu hiệu cần đi khám ngay

• Yếu chân.
• Tê vùng bẹn và quanh hậu môn.
• Rối loạn tiểu tiện hoặc đại tiện.
• Đau sau chấn thương mạnh.
• Sốt kèm đau lưng.
• Sụt cân không giải thích được.

Danh sách này cần được đưa đi khám ngay chứ không theo dõi tại nhà.

Các dấu hiệu khác cần được khám

• Đau lan xuống chân kèm tê.
• Đau tăng dần không đỡ.
• Đau về đêm làm mất ngủ.
• Đau không liên quan tới vận động.
• Kéo dài trên vài tuần.
• Tiền sử bệnh lý đáng chú ý.

Mục thứ tư là đặc điểm khác với đau lưng cơ học vốn thay đổi theo tư thế và hoạt động.

Đau lưng cơ học thông thường

• Thay đổi theo tư thế.
• Đỡ khi nghỉ ở tư thế thoải mái.
• Nặng hơn khi làm việc nặng.
• Không kèm các dấu hiệu cảnh báo.
• Cải thiện dần trong vài ngày tới vài tuần.

Mục thứ nhất là đặc điểm phân biệt hữu ích nhất vì đau do nguyên nhân khác thường ít thay đổi theo tư thế.

Xử lý ban đầu

• Duy trì vận động ở mức chịu được.
• Tránh các động tác làm đau tăng.
• Không nằm bất động.
• Chườm ấm hoặc mát tuỳ cảm giác dễ chịu.
• Hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ nếu cần thuốc.
• Theo dõi diễn biến.

Mọi vấn đề về thuốc thuộc phạm vi tư vấn của bác sĩ và dược sĩ; bài này không nêu liều lượng nào.

Vì sao không nên nằm bất động

• Cơ yếu đi nhanh khi không dùng.
• Khớp cứng lại.
• Thường kéo dài thời gian hồi phục.
• Y văn hiện nay khuyến khích vận động sớm.
• Vận động ở mức chịu được chứ không cố quá.

Mục cuối là ranh giới cần giữ vì vận động sớm không có nghĩa là làm việc nặng ngay.

Quay lại công việc

• Không cần chờ hết đau hoàn toàn.
• Quay lại từ từ.
• Điều chỉnh công việc trong giai đoạn đầu.
• Tránh các động tác gây đau.
• Trao đổi với nơi làm việc.
• Bàn với bác sĩ về mức phù hợp.

Mục đầu tiên là điều nhiều người ngạc nhiên nhưng nó phù hợp với khuyến nghị về vận động sớm.

Điều chỉnh công việc tạm thời

• Giảm nâng vác.
• Tránh cúi và vặn.
• Đổi việc trong thời gian đầu.
• Tăng số lần nghỉ ngắn.
• Đây là điều chỉnh tạm thời.

Mục cuối cần được nói rõ khi trao đổi vì nó dễ được chấp nhận hơn một thay đổi vĩnh viễn.

Khi đau quay lại nhiều lần

• Là dấu hiệu nguyên nhân chưa được xử lý.
• Cần nhìn vào công việc.
• Không chỉ điều trị từng đợt.
• Xem lại tư thế và cách làm việc.
• Xem lại tổ chức công việc.
• Nói với bác sĩ về công việc của mình.

Mục thứ ba là điều quan trọng vì chữa từng đợt mà không đổi nguyên nhân thì đợt sau vẫn tới.

Nói về công việc với bác sĩ

• Mô tả công việc cụ thể.
• Động tác lặp lại nhiều nhất là gì.
• Có nâng vác không và nặng bao nhiêu.
• Tư thế chủ yếu.
• Số giờ làm.
• Đau có liên quan tới ca làm việc không.

Mục cuối là thông tin định hướng vì mối liên hệ với công việc ảnh hưởng tới cả hướng xử trí lẫn quyền lợi.

Những gì nên tránh

• Nằm bất động nhiều ngày.
• Tự dùng thuốc kéo dài.
• Nắn bẻ không đúng chuyên môn.
• Cố làm việc nặng khi đang đau.
• Bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo.
• Đeo đai lưng liên tục mà không có chỉ định.

Mục cuối là điều đáng lưu ý vì việc đeo liên tục có thể làm cơ yếu đi theo thời gian.

Về đai lưng

• Không thay thế được kỹ thuật đúng.
• Không làm nâng được nặng hơn an toàn.
• Có thể tạo cảm giác an toàn giả.
• Dùng theo chỉ định chứ không tự dùng liên tục.
• Hỏi bác sĩ nếu không chắc.

Mục thứ ba là rủi ro thật vì cảm giác an toàn giả dẫn tới việc nâng nặng hơn.

Phòng ngừa đợt sau

• Xem lại nguyên nhân trong công việc.
• Điều chỉnh tư thế và cách làm.
• Tăng số lần nghỉ ngắn.
• Duy trì vận động đều đặn.
• Giữ cân nặng hợp lý.
• Không bỏ qua các cơn đau nhẹ.

Mục cuối là điều quan trọng vì cơn đau nhẹ là cơ hội can thiệp rẻ nhất.

Điều đáng nhớ nhất

• Có một nhóm dấu hiệu cần đi khám ngay.
• Không nằm bất động.
• Không cần chờ hết đau mới quay lại làm việc.
• Đau tái đi tái lại là dấu hiệu nguyên nhân chưa được xử lý.
• Nói với bác sĩ về công việc của mình.

Mục thứ tư là điều đáng nhớ nhất vì nó chuyển trọng tâm từ chữa sang phòng.

Câu hỏi thường gặp