Mọi quy trình an toàn của nơi làm việc kết thúc ở cổng. Nhưng với người làm ca đêm, đoạn nguy hiểm nhất thường bắt đầu đúng từ đó.
Vì sao đường về nguy hiểm
- Tỉnh táo thấp nhất sau cả ca làm việc.
- Trùng với giờ nhịp sinh học đẩy vào giấc ngủ.
- Đường vắng nên ít kích thích.
- Quãng đường quen nên chủ quan.
- Không ai giám sát.
Mục thứ tư là nghịch lý đáng chú ý vì sự quen thuộc làm giảm mức cảnh giác.
Vi giấc ngủ
- Những khoảnh khắc ngủ rất ngắn.
- Kéo dài vài giây.
- Người ta thường không nhận ra.
- Xảy ra khi rất buồn ngủ.
- Vài giây đủ để đi hết một quãng dài.
- Không kiểm soát được gì trong lúc đó.
Mục thứ ba là điều nguy hiểm nhất vì người lái không biết mình vừa ngủ.
Các dấu hiệu quá buồn ngủ để lái
- Ngáp liên tục.
- Mắt nặng và chớp lâu hơn.
- Không nhớ vài cây số vừa qua.
- Đi lệch làn.
- Bỏ lỡ biển báo hoặc lối rẽ.
- Phải mở cửa sổ hoặc bật nhạc to để tỉnh.
Mục thứ ba là dấu hiệu nghiêm trọng nhất và nó thường là biểu hiện của vi giấc ngủ.
Vì sao mở cửa sổ không đủ
- Chỉ tác dụng vài phút.
- Không làm giảm nợ ngủ.
- Cảm giác tỉnh hơn là giả.
- Phải dùng tới nó đã là dấu hiệu cảnh báo.
- Không phải cách để đi tiếp.
Mục thứ tư là cách đọc đúng: đó là tín hiệu dừng chứ không phải công cụ.
Những gì thật sự giúp
- Dừng xe ở nơi an toàn.
- Ngủ một giấc ngắn.
- Là cách duy nhất thật sự hiệu quả.
- Cần vài phút tỉnh lại sau khi dậy.
- Rồi mới đi tiếp.
Mục thứ ba là sự thật đơn giản mà không có cách nào thay thế được.
Các cách khác
- Đi chung xe với người khác.
- Thay nhau lái.
- Dùng phương tiện công cộng.
- Ngủ một giấc ngắn trước khi về.
- Nghỉ lại nếu quá xa.
- Nhờ người đón.
Mục thứ tư là giải pháp nhiều nơi làm việc có thể tạo điều kiện nếu được nêu ra.
Về việc ngủ ngắn trước khi về
- Hiệu quả rõ nếu nơi làm việc cho phép.
- Không cần dài.
- Giảm nguy cơ đáng kể.
- Cần chỗ yên tĩnh.
- Đáng được đề nghị với nơi làm việc.
Mục cuối là đề xuất thực tế vì nó rẻ hơn nhiều so với hậu quả của một tai nạn.
Tỉnh táo trong ca
- Thấp nhất vào cuối đêm.
- Sai sót nhiều hơn vào khoảng đó.
- Sắp xếp việc cần tập trung vào đầu ca.
- Làm việc đơn giản hơn vào giờ khó.
- Tăng kiểm tra chéo vào giờ đó.
- Đi lại và ra chỗ thoáng.
Mục thứ ba là điều chỉnh tổ chức đơn giản mà giảm rủi ro đáng kể.
Làm việc với máy móc khi mệt
- Thời gian phản ứng chậm hơn.
- Phán đoán kém hơn.
- Dễ bỏ qua bước an toàn.
- Không rút ngắn quy trình khi mệt.
- Dùng danh sách kiểm tra.
- Nhờ người kiểm lại các bước quan trọng.
Mục thứ ba là cơ chế gây tai nạn phổ biến và nó xảy ra mà người làm không ý thức được.
Vì sao danh sách kiểm tra hữu ích khi mệt
- Không phụ thuộc trí nhớ.
- Trí nhớ kém đi khi mệt.
- Bảo đảm không bỏ bước.
- Dùng được cả khi không tỉnh táo.
- Đặc biệt giá trị vào cuối ca.
Mục thứ hai là lý do biện pháp này phù hợp đặc biệt với công việc ca đêm.
Báo khi quá mệt
- Nói với người phụ trách.
- Đề nghị đổi sang việc ít rủi ro hơn.
- Đề nghị nghỉ ngắn.
- Không cố làm việc nguy hiểm khi quá mệt.
- Đây là vấn đề an toàn chứ không phải chuyện cá nhân.
Mục cuối là cách đặt vấn đề đúng và nó dễ được tiếp nhận hơn.
Về văn hoá chịu đựng
- Nói mệt bị coi là yếu.
- Nên không ai nói.
- Mọi người cùng làm việc trong tình trạng mệt.
- Rủi ro tăng cho cả nhóm.
- Một người nêu thường mở đường.
Mục thứ tư là điều đáng nhớ vì hậu quả không chỉ đến với người mệt.
Sau nhiều ca đêm liên tiếp
- Nợ ngủ tích luỹ qua các ca.
- Ca cuối thường mệt nhất.
- Đường về sau ca cuối nguy hiểm nhất.
- Cẩn trọng hơn vào ca cuối.
- Cân nhắc không tự lái sau ca cuối.
Mục thứ ba là chi tiết đáng biết vì người ta thường chủ quan nhất khi sắp được nghỉ.
Điều đáng nhớ nhất
- Đường về sau ca là đoạn nguy hiểm nhất.
- Vi giấc ngủ xảy ra mà không nhận ra.
- Phải mở cửa sổ để tỉnh là dấu hiệu dừng lại.
- Chỉ có ngủ mới thật sự giải quyết.
- Không rút ngắn quy trình an toàn khi mệt.
Mục thứ ba là phép thử đơn giản và nó đáng được nhớ trước mỗi lần lên xe sau ca.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao lái xe về sau ca đêm nguy hiểm?
Vì đó là lúc tỉnh táo thấp nhất sau cả một ca làm việc trong khoảng giờ mà nhịp sinh học đẩy cơ thể vào giấc ngủ. Nhiều tai nạn nghiêm trọng liên quan tới ca đêm xảy ra trên đường về chứ không phải tại nơi làm việc.
Vi giấc ngủ là gì?
Là những khoảnh khắc ngủ rất ngắn kéo dài vài giây mà người ta thường không nhận ra. Khi lái xe, vài giây đó đủ để đi hết một quãng đường dài mà không kiểm soát được gì.
Những dấu hiệu nào báo là quá buồn ngủ để lái xe?
Ngáp liên tục, mắt nặng, không nhớ vài cây số vừa qua, đi lệch làn, phải tăng âm lượng hoặc mở cửa sổ để tỉnh, và chớp mắt lâu hơn bình thường.
Mở cửa sổ và bật nhạc có giúp không?
Chỉ giúp trong thời gian rất ngắn và không đáng tin cậy. Thực tế việc phải dùng tới các cách này đã là dấu hiệu cần dừng lại nghỉ chứ không phải cách để đi tiếp.